BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Cahide ÇEVİK
ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTESİNİN YÖNETİMİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER: BİR SİSTEMATİK EŞLEŞME ÇALIŞMASI
 
Giriş: Çocukluk çağı obezitesi, neden olduğu sağlık riskleri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu sorunun yetişkinliğe aktarılmadan tedavi edilmesi oldukça önemlidir. Çocukluk çağı obezitesinin yönetiminde bireysel müdahale yöntemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağı obezitesinin yönetimine yönelik yapılan çalışmaların incelenmesi ve bu yöntemlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma bir sistematik eşleşme çalışmasıdır. Çalışmada 2018-2022 yılları arasında yayınlanmış "ScienceDirect", "PubMed", "Scopus", "Ebscohost" veri tabanları kullanılarak “childhood obesity management” “pediatric obesity management” “childhood obesity intervention”, “pediatric obesity intervention”, anahtar kelimeleri ile ulaşılan 50 çalışmadan dahil edilme kriterlerine uyan 16 çalışma inceleme kapsamına alındı. Literatür tarama temeline dayanan bir çalışma olmasından dolayı etik kurul izni alınmadı. Veriler SPSS 25 programında analiz edildi. Verilerin analizinde çalışma sonuçları frekans ve yüzde dağılımları ile hesaplandı ve değerler yüzde olarak verildi. Bulgular: Çalışmaların yıllara göre dağılımı incelendiğinde, en fazla çalışma sayısının 2019 yılına ait olduğu, çalışmaların %56,3’ünün ABD’de yapıldığı ve %50’sinin randomize kontrollü çalışma deseninde olduğu görüldü. Çalışmaların %68,8’inde örneklemin ebeveyn ile birlikte çocuklardan oluştuğu, örneklemdeki çocukların yaş aralığı incelendiğinde en fazla 2-12 ve 7-11 yaş aralığındaki çocukları kapsadığı belirlendi. Çalışmaların %56.3’ünün 2 gruptan oluştuğu, örnekleme dahil edilen katılımcı sayısı ortalamasının 219±239, uygulama süresinin ise en çok 6 ay (%25) ve 12 ay (%25) olduğu saptandı. Etkinliği değerlendirilen yöntemler incelendiğinde ise %14,3 ile aile temelli davranışsal terapinin başta geldiği, bunun yanında yaşam tarzı müdahale programı, Zihin, Egzersiz, Beslenme. … Yap! (Mind, Exercise, Nutrition. … Do It! (MEND), Çocuk Sağlığına Yaklaşım (Approach To Child Health CATCH), bireysel aile müdahalesi, grup müdahalesi, çevrimiçi modüller, oyun müdahalesi, aşamalı yaşam tarzı müdahalesi, klinik multidisipliner müdahale gibi yöntemlerin kullanıldığı ve çoğunlukla da kullanılan yöntemlerin etkili bulunduğu görüldü. Çalışmaların %50’sinin multidisipliner olduğu, %37,5’inin ise tıp alanında gerçekleştirildiği saptandı. Sonuç: Çalışmalarda en sık kullanılan yöntemin aile temelli davranışsal terapi olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışmalarda kullanılan farklı müdahale yöntemlerin birçoğunun diyet, egzersiz ve davranış değişikliğinden oluşan yaşam tarzı müdahalesi içerdiği tespit edilmiştir. Etkinliği değerlendirilen yöntemin uygulama süresi konusunda çalışmalar arasında bir standardın olmadığı yöntemlerin farklı sürelerde uygulandığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı Obezitesi, Çocukluk Çağı Obezitesi Yönetimi, Çocukluk Çağı Obezite Müdahalesi



 


Keywords: